FC Twente thuis: de cijfers achter het thuisvoordeel in De Grolsch Veste

1 maart, Grolsch Veste. Feyenoord op bezoek, op dat moment tweede in de stand, aanvallend een van de beste ploegen van de competitie. Na negentig minuten: 2-0 voor Twente. Feyenoord had nauwelijks kansen gekregen. Dat soort avonden heb je in Enschede vaker dan je op basis van de selectiewaarde zou verwachten. Twente is thuis, ondanks een paar teleurstellende resultaten, nog altijd bijzonder lastig te kloppen. Hoe komt dat eigenlijk?

Waarom thuisvoordeel zo belangrijk is in voetbal

Iedereen in het voetbal weet dat thuisspelen een voordeel oplevert. Maar vraag vijf trainers waar dat precies in zit en je krijgt vijf verschillende antwoorden. De een wijst op het reizen, de ander op het veld dat je kent, weer een ander op het publiek. Waarschijnlijk is het een mix van alles. Wat wel vaststaat: bij clubs waar de tribunes vol zitten en het publiek echt betrokken is, is dat voordeel groter. Een scheidsrechter die dertigduizend man hoort fluiten bij een tackle denkt net even iets langer na over die kaart. Een spits die de hele tweede helft wordt uitgefloten door een thuisvak mist net wat vaker. Een ploeg die thuis 0-1 achterstaat, krijgt van het publiek een soort duw in de rug die je buitenshuis simpelweg niet hebt. Kleine dingen, maar ze tellen op over een heel seizoen.

De cijfers achter de thuisprestaties van FC Twente

Om te snappen waar de reputatie van de Grolsch Veste vandaan komt, moet je even terug in de tijd. Seizoen 2022-2023: 43 punten uit zeventien thuiswedstrijden. Het hele jaar ongeslagen in eigen huis. Seizoen 2023-2024: weer 43 thuispunten. Alleen PSV deed het beide keren beter. Dat zijn uitzonderlijke cijfers voor een club die geen structureel Champions League-budget heeft.

Dit seizoen is het beeld genuanceerder. Veertien thuisduels gespeeld, 25 punten gepakt. Zeven keer gewonnen, vier keer gelijk, drie keer verloren. Tweeëntwintig doelpunten gemaakt, veertien tegen. Vijfde op de thuisranglijst. Niet slecht, maar ook niet het niveau van de vorige twee jaar. De 0-2 tegen Utrecht eerder deze maand was een koude douche, en een paar thuisgelijke spelen voelden achteraf als gemiste kansen.

Tegelijkertijd: als je kijkt naar de avonden waarop het wél klikte; 5-0 tegen Heerenveen, 2-0 tegen Feyenoord, 2-1 tegen Groningen, dan snap je waarom trainers van bezoekende clubs niet staan te springen om naar Enschede te gaan.

De rol van publiek en speelstijl

Het is niet alleen de sfeer. Twente speelt thuis ook gewoon slim. John van den Brom, die net verlengde tot 2027, laat Zerrouki en Van den Belt het centrum bezetten, Pröpper organiseert achterin, en de ploeg geeft weinig weg. Twaalf tegengoals in twaalf thuisduels, precies één per wedstrijd. Dat is geen geluk, dat is structuur. Voorin doen Van Wolfswinkel (acht goals dit Eredivisie-seizoen), Hlynsson (acht) en Rots (acht) de rest. Maar die structuur alleen verklaart het niet helemaal. Er is iets met de Grolsch Veste dat je pas snapt als je er zit. Vak P, eerder dit seizoen 35 jaar geworden, zet de toon en de rest gaat mee. Het is een stadion waar het publiek niet stilvalt als het even tegenzit. Dat voelen spelers, van allebei de kanten. Die wisselwerking tussen hoe een team presteert en de sfeer in het stadion zie je trouwens steeds vaker terug in wedstrijdanalyses. Ook bij Vbet wordt thuisvoordeel steeds vaker expliciet meegenomen in de analyse van wedstrijden.

Waarom topclubs het lastig hebben in Enschede

Terug naar die Feyenoord-wedstrijd. Wat opviel: Twente gaf Feyenoord geen moment om het spel op te bouwen zoals ze dat normaal doen. Korte passes in de opbouw werden afgestraft, Ueda kreeg geen ruimte om aan te spelen, en het middenveld werd volledig afgegrendeld. Hlynsson scoorde de 1-0, Ørjasæter maakte het af. Feyenoord had in de weken ervoor in bijna elke competitiewedstrijd gescoord, maar kwam in Enschede niet voorbij Unnerstall. Ze speelden die dag alsof ze op een vreemd veld stonden en dat was precies het punt. In de Grolsch Veste dicteert Twente het tempo, niet de bezoeker. Zelfs als de bezoeker op papier sterker is.

Grolsch Veste: altijd lastig

Is de Grolsch Veste nog steeds onneembaar? Nee, dat niet meer. De thuiscijfers zijn dit seizoen gewoon minder dan in 2022-2023 en 2023-2024, daar moet je eerlijk in zijn. Utrecht won er met 0-2, en een paar gelijke spelen hadden er niet hoeven zijn. Maar wie denkt dat je in Enschede makkelijk komt winnen, vergist zich nog steeds. De organisatie staat, het publiek is er, en op de avonden dat alles samenkomt heeft geen enkele ploeg in de Eredivisie het makkelijk in de Grolsch Veste. Vraag maar aan Feyenoord.